Ticari araç için ayrı bir hız sınırı yoktur: Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 100. maddesindeki tablo araç cinsine göre yazılır, plakanın ticari ya da hususi olmasına göre değil. Yönetmelik "ticari taşıt"ı kullanım amacıyla tanımlar, limiti ise aracınızın tablodaki satırı belirler. Otoyolda kamyonet için 95, panelvan için 110, minibüs ve otobüs için 100, kamyon ve çekici için 90 km/sa yazar; taksiyi Yönetmelik M1 sınıfı ticari motorlu araç olarak tanımlar. Bu yazıda tanımı, yaygın ticari araçların hangi satıra girdiğini, hız sınırlayıcının kimleri kapsadığını ve cezanın nasıl işlediğini Kanun, Yönetmelik ve KGM metinlerinden okuyacaksınız.
Tabloda "ticari" satırı yok
Yönetmeliğin 100. maddesindeki tablonun ilk sütunu "araç cinsi"dir: otomobil, minibüs, otobüs, kamyonet, panelvan, kamyon, çekici, motosiklet ve diğerleri. Karayolları Genel Müdürlüğünün (KGM) "Hız Sınırları" sayfasındaki tablo aynı satırları taşır. İkisinde de "ticari" ya da "hususi" diye bir satır veya sütun yoktur. "Ticari araç hız sınırı" diye arayan sürücünün tek bir sayı bulamamasının nedeni budur: aradığı sayı, aracının cinsine göre tablonun belli bir satırındadır.
Bütün araç cinsleri ve yol türleri yan yana hız sınırı yazısındaki tabloda; burada yalnızca ticari kullanımda sık görülen araçlar ele alınıyor.
Hususi mi, ticari mi? Tanım kullanıma bakar
Yönetmeliğin 3. maddesi taşıtları kullanım amacına göre de ayırır: "bir kazanç kaydı olmaksızın kullanılanlara" hususi taşıt, "çeşitli şekillerde kazanç sağlamak amacıyla kullanılanlara" ticari taşıt der; Taşıt Kanunu kapsamına girenler resmi taşıttır, resmi olup ticarilik niteliği taşıyanlara "resmi ticari taşıt" denir. Aynı maddede şoför, "karayolunda, ticari olarak tescil edilmiş bir motorlu taşıtı süren kişi" diye tanımlanır.
Bu ayrım Yönetmelikte vardır, ama hız tablosu onu kullanmaz. Tablo araç cinsini sınıf koduyla (M1, N1, N2 ve benzeri) yazar. Yönetmelik model adı saymaz; aracın hangi satıra girdiği, 3. maddedeki tanımlardan ve sınıflardan çıkar.
Yaygın ticari araçlar ve tablodaki satırları
Değerler Yönetmeliğin 100. maddesindeki tablodandır (römorksuz araçlar, km/sa); KGM sayfasındaki tablo bu satırlarda aynı değerleri verir. Satır adında "bizim okumamız" yazan iki satırda aracı tabloya biz yerleştirdik, çünkü tabloda "taksi", "personel servis aracı" ya da "özel halk otobüsü" sözcükleri geçmez. Diğer satırlar tablonun kendi satırlarıdır.
| Ticari kullanımda sık görülen araç | Yerleşim yeri içinde | Şehirlerarası çift yönlü yol | Bölünmüş yol | Otoyol |
|---|---|---|---|---|
| Taksi ve taksi dolmuş, Otomobil (M1) satırında (bizim okumamız) | 50 | 90 | 110 | 120 |
| Panelvan (N1) | 50 | 85 | 100 | 110 |
| Kamyonet (N1, N1G) | 50 | 80 | 85 | 95 |
| Minibüs (M2) ve otobüs (M2-M3) | 50 | 80 | 90 | 100 |
| Personel servis aracı ve özel halk otobüsü, minibüs ve otobüs satırlarında (bizim okumamız) | 50 | 80 | 90 | 100 |
| Kamyon ve çekici (N2-N3) | 50 | 80 | 85 | 90 |
Yerleştirmenin dayanağı 3. maddedeki tanımlardır. Yönetmelik personel servis aracını "minibüs ve otobüs türündeki ticari araç" diye, özel halk otobüsünü sürücü dahil on yediden fazla oturma yeri olan ticari taşıt diye tanımlar; sürücü dahil oturma yeri on yediyi aşmayan otobüse de minibüs der. Kamyonet ile panelvanın farkını tanımıyla birlikte kamyonet hız sınırı yazısında bulabilirsiniz.
Taksi ve dolmuş: otomobil satırı, 130 ve 140 sorusu
Yönetmelik taksiyi, sürücü dahil en fazla dokuz oturma yerli, taksimetreyle yolcu taşıyan "M1 sınıfı ticari motorlu araç" olarak tanımlar; taksi dolmuş da adam başına tarifeli ücretle yolcu taşıyan M1 sınıfı ticari motorlu araçtır. Tabloda taksiye ayrı satır yoktur; ilk satır "Otomobil (M1), (M1G)" diye sınıf koduyla yazıldığı için bu araçları o satırda okuyoruz.
Otoyolda ise bir belirsizlik kalır. Kanunun 50. maddesi İçişleri Bakanlığına hız sınırlarını "otomobiller için" 20 km/sa artırma yetkisi verir; KGM sayfasındaki 130 ve 140 değerleri de otomobil satırında yıldızlıdır ve not "otomobiller için otoyollarda hız sınırı artırılmıştır" der. Okuduğumuz metinlerin hiçbiri bu artışın taksiyi kapsayıp kapsamadığını yazmaz. Otoyol sütunundaki 120, 130 ve 140 farkını otoban hız sınırı yazısı anlatır; taksi için kesin değer, o yoldaki levhadır.
Minibüs, otobüs ve kamyonda hız sınırlayıcı
Yönetmeliğin 99. maddesinin (c) bendine göre N2 ve N3 sınıfı kamyon ve çekicilerde, M2 ve M3 sınıfı minibüs ve otobüslerde hız sınırlayıcı cihaz bulundurmak ve kullanmak zorunludur. Bent kamyoneti (N1) saymaz. İstisnalar arasında yapısı itibarıyla hızı 99 km/sa'i aşmayan kamyon ve çekiciler, 110 km/sa'i aşmayan minibüs ve otobüsler ile şehir içinde yalnızca kamu hizmetinde kullanılan araçlar vardır.
- madde ayarı yol ayrımı yapılmaksızın otobüs ve minibüslerde 110, kamyon ve çekicilerde 99 km/sa olarak yazar ve ekler: bu araçlar "şehir içi yollarda ise diğer araçların tabi olduğu azami hız sınırlarına uymak zorundadırlar". Cihazın ayarı yasal sınır değildir. Tabloda otoyolda otobüs için 100, kamyon için 90 yazar ve 101. maddeye göre sürücüler 100. maddedeki sınırları aşmamak zorundadır.
Yük taşıyan araçlarda özel satırlar ve römork
Tabloda ticari yük taşımacılığını doğrudan ilgilendiren iki satır daha vardır. Değerler yerleşim yeri içi, şehirlerarası çift yönlü yol, bölünmüş yol ve otoyol sırasıyladır ve belgelerinde aksine bir hüküm yoksa geçerlidir:
- Tehlikeli madde taşıyan araçlar. 30, 50, 60 ve 70 km/sa. Yönetmelik, tehlikeli madde taşımaya mahsus olup boş olarak trafiğe çıkan araçların kendi sınıfındaki araçların hızıyla sürülebileceğini de yazar.
- Özel yük taşıma izin belgesi veya özel izin belgesiyle çıkan araçlar. 30, 50, 50 ve 60 km/sa.
Römorklu veya yarı römorklu araçlarda en çok hız sınırı, aynı cins römorksuz araca ait sınırdan saatte 10 km daha düşüktür. Römork takmış lastik tekerlekli traktörler, tehlikeli madde taşıyan araçlar ve özel izinle çıkan araçlar bu kuralın dışındadır; onlar için yukarıdaki satırlar geçerlidir.
Aşımın cezası ticari plakayı ayırmıyor
Cezalar 2918 sayılı Kanunun 51. maddesindedir; madde 12 Şubat 2026 tarihli ve 7574 sayılı Kanunla değişti. Madde "sürücüler" için yazılır ve yerleşim yeri içi ile dışı için iki basamak listesi verir; araç cinsine ya da plaka türüne göre ayrı bir tablo içermez. İlk basamak yerleşim yeri içinde 6-10 km/sa, dışında 11-15 km/sa aşımdır ve ikisinde de 2.000 TL'dir; en üst basamak 30.000 TL'dir. Bütün basamakları ve belge geri alma sürelerini hız sınırı cezası yazısında bulabilirsiniz.
Yönetmeliğin 101. maddesi şunu yazar: "Çeşitli araç cinslerine göre bu Yönetmeliğin öngörmüş olduğu azami hız sınırlarını, %10 nispetinde aştığı kontroller sırasında tespit edilen sürücülere, Karayolları Trafik Kanununun 51 inci maddesine göre işlem yapılmaz." Cümle araç cinslerinden söz eder, plaka türünden söz etmez.
Radar uyarısı ve yasa
2918 sayılı Kanunun 51. maddesi, 12 Şubat 2026 tarihli ve 7574 sayılı Kanunla değiştirilen haliyle şunu söyler: "Hız sınırlarının aşılıp aşılmadığını tespit etmekte kullanılan cihazların yerini tespit veya sürücüyü ikaz eden her türlü cihazın imali, ithali ve araçlarda bulundurulması yasaktır." Metin telefon uygulamalarından açıkça söz etmez; bir uygulamanın bu yasağın kapsamına girip girmediği netleşmiş değildir. Türkiye'de radar uyarılarını kullanmak sürücünün sorumluluğundadır. Bu bir özettir, hukuki danışmanlık değildir.
BlitzBuddy ticari sürücüye ne gösterir?
BlitzBuddy hızınızı, o yolun OpenStreetMap'te kayıtlı hız sınırının yanında gösterir; sınırı geçtiğinizde bir ses tonu duyarsınız ya da gösterge kırmızıya döner. Kayıtlı sınırın olmadığı yerde levha göstermez. Ekrandaki değer yol için kayıtlı sınırdır: aracınızın cinsine göre hangi satıra girdiğinizi bu yazıdaki tablodan okumanız gerekir ve yoldaki levha her zaman önce gelir. Türkiye'de ayrıca sabit radarlar, ortalama hız koridorları, İstanbul'da İBB'den gelen canlı trafik, arama ve adım adım navigasyon vardır. BlitzBuddy ücretsizdir; reklam yok, abonelik yok. Uygulama iPhone için hazır, Android sürümü yakında geliyor.
Bu konudaki tüm yazılar için Hız sınırları konu sayfasına bakabilirsiniz. Otoyolda işletmecinin yazdığı değerlerle resmî tabloların nasıl ayrıştığını Ankara-Niğde otoyolu hız sınırı yazısında görebilirsiniz.
Kaynaklar
- Karayolları Trafik Yönetmeliği, mevzuat.gov.tr (Resmî Gazete 18/7/1997, sayı 23053; güncel birleştirilmiş metin)
- Karayolları Trafik Kanunu (2918), mevzuat.gov.tr (güncel birleştirilmiş metin, madde 51 7574 sayılı Kanunla değişik)
- KGM: Hız Sınırları, Karayolları Genel Müdürlüğü (sayfada tarih yok)
- Hız sınırı verisi: © OpenStreetMap katkıda bulunanlar
Kaynaklar 17 Ekim 2026'da okundu ve aynı gün yeniden kontrol edildi.
Sık sorulan sorular
Ticari araç hız sınırı kaç?
Tek bir sayı yok, araç cinsine göre değişir. Yönetmelik tablosu yerleşim yeri içinde bu araçların hepsi için 50 km/sa yazar (tehlikeli madde taşıyanlar için 30). Otoyolda kamyonet 95, panelvan 110, minibüs ve otobüs 100, kamyon ve çekici 90 km/sa'tir.
Ticari plaka hız sınırını değiştirir mi?
Yönetmeliğin 100. maddesindeki tabloda plaka ya da kullanım türü sütunu yoktur; satırlar araç cinsine göre yazılır. Okuduğumuz metinlere göre sınırı hususi ya da ticari kayıt değil, aracın cinsi ve sınıfı belirler.
Taksinin hız sınırı otomobille aynı mı?
Yönetmelik taksiyi M1 sınıfı ticari motorlu araç diye tanımlar; tabloda taksiye ayrı satır yoktur, ilk satır Otomobil (M1) satırıdır. Taksiyi bu satırda okumak bizim yorumumuzdur. Otoyoldaki 130 ve 140 değerlerinin taksiyi kapsayıp kapsamadığını okuduğumuz metinler yazmaz; levha esastır.
Hız sınırlayıcı hangi ticari araçlarda zorunlu?
Yönetmeliğin 99. maddesine göre N2 ve N3 sınıfı kamyon ve çekicilerde, M2 ve M3 sınıfı minibüs ve otobüslerde. Ayar otobüs ve minibüste 110, kamyon ve çekicide 99 km/sa'tir; kamyonet bu sıralamada yoktur.
Ticari araç sürücüsüne hız cezası farklı mı uygulanır?
Kanunun 51. maddesindeki ceza basamakları "sürücüler" için yazılır ve araç cinsine ya da plaka türüne göre ayrı bir tablo içermez. Tutar, sınırın ne kadar aşıldığına ve aşımın yerleşim yeri içinde mi dışında mı olduğuna bağlıdır.
