Hız koridoru, hızın tek bir noktada değil, bir yol kesiminin başı ile sonu arasında ortalama olarak denetlendiği kesimdir. Araç kesimin başındaki ve sonundaki ölçüm noktalarından geçer, sistem iki geçiş arasındaki süreden ortalama hızı bulur; ortalama o kesimdeki sınırı aşıyorsa ihlal sayılır. Resmî adı Ortalama Hız İhlal Tespit Sistemi'dir. Emniyet Genel Müdürlüğü (EGM) bu sistemleri şehirlerarası karayollarında, kazaların yoğun olduğu güzergâhlarda, mevcut Plaka Tanıma Sistemi (PTS) noktalarını kullanarak kurduğunu yazar. Aşağıda tanımı, hesabı, yasal dayanağı ve EGM duyurularının ne söylediğini resmî metinlerden okuyacaksınız.
Hız koridoru nedir, resmî tanımı ne?
Hız İhlal Tespit Donanımları Muayene Yönetmeliğinin 4. maddesi, 2018'de eklenen bir bentle "ortalama hız ölçüm donanımı"nı, karayollarında belirli bir yol kesiminin başlangıç ve bitiş noktalarına yerleştirilen ekipmanlar aracılığıyla taşıtların ortalama hızlarını tespit edebilen hız ihlal tespit donanımı olarak tanımlar. "Hız koridoru" ise EGM'nin duyurularındaki addır: EGM, 2021'de PTS noktaları arasında "Ortalama Hız Koridorları" projesinin başlatıldığını yazar. 2918 sayılı Kanunun ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinin metinlerinde "hız koridoru" sözcüğü geçmez, hız cezası maddesi ortalama hızdan da söz etmez; bunu 16 Ekim 2026'da mevzuat.gov.tr'deki güncel metinleri tarayarak kendimiz gördük.
Ortalama hız tespiti nasıl hesaplanır?
Hesap mesafe bölü süredir. Kendi hesabımızla bir örnek: sınırı 110 km/sa olan 22 km'lik bir kesimi 12 dakikada geçerseniz ortalamanız 110 km/sa olur; 11 dakikada geçerseniz 120 km/sa. Bu, sınırın yalnızca ortalamaya uygulandığı anlamına gelmez: 2918 sayılı Kanunun 51. maddesine göre sürücüler yönetmelikte belirtilen hız sınırlarını aşmamak zorundadır. Kesimlerin kendi içinde bölümlere ayrılıp ayrılmadığını ve ortalamanın hangi sınırla karşılaştırıldığını okuduğumuz EGM duyuruları yazmaz. Hollanda'da bölümlere ayrılan sistemlerde ortalama her bölüm için ayrı hesaplanır ve sonraki bölümde yavaşlamak önceki bölümdeki aşımı silmez (aşağıda).
Nokta radarından farkı şudur:
| Nokta radarı | Hız koridoru | |
|---|---|---|
| Neyi ölçer | Tek noktada, geçiş anındaki hız | İki nokta arasındaki ortalama hız |
| Yönetmelikteki tanım | Doppler ve lazer radar: yaydığı dalga ya da ışının taşıttan yansımasıyla hızı ölçer | Ortalama hız ölçüm donanımı: kesimin başlangıç ve bitiş noktalarındaki ekipmanla ortalamayı tespit eder |
Radar türlerinin ve ölçümün tamamı radar nedir yazısında, sabit noktaların kısa adı olan EDS ise EDS nedir yazısında anlatılır.
Yasal dayanak ve ceza
EGM'nin okuduğumuz duyuruları, sistemlerin hangi kanun maddesine dayandığını yazmaz; onları 2021-2030 Karayolu Trafik Güvenliği Strateji Belgesi doğrultusunda kurduğunu söyler. Belge 3 Şubat 2021'de 2021/2 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi olarak yayımlanmıştır.
Hız sınırını aşmanın cezası 2918 sayılı Kanunun 51. maddesindedir. Madde, 12 Şubat 2026'da kabul edilen 7574 sayılı Kanunla yeniden yazıldı; Kanun 27 Şubat 2026 tarihli ve 33181 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı. Maddeye göre "hız ölçen teknik cihaz veya çeşitli teknik usullerle yapılan tespit sonucu" yönetmelikteki sınırları aşanlara idari para cezası verilir; hız koridoru için ayrı bir tutar yazılmaz. Yerleşim yeri dışında tutarlar 11-15 km/sa aşım için 2.000 TL'den başlar, 71 km/sa ve üzeri aşım için 30.000 TL'ye çıkar. Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 101. maddesi de hızın "radar ve benzeri teknik cihazlarla ölçülebileceği gibi kronometre veya değişik usullerle de ölçülerek tespit edilebilir" olduğunu söyler. Tüm basamaklar, indirim ve ödeme süresi hız sınırı cezası yazısındadır.
Cihazlar nasıl denetlenir?
Cihazların kendisine ilişkin kurallar Muayene Yönetmeliğindedir; Yönetmelik, 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu ile 4703 sayılı Kanuna dayanır (madde 3). Periyodik muayenenin geçerlilik süresi bir yıldır (madde 7). Ortalama hız ölçüm donanımına saha harici muayene uygulanmaz (madde 7) ve kurulumunun yapıldığı başlangıç ve bitiş noktaları ya da yol kesiminin uzunluğu değişirse donanım yeniden periyodik muayeneye girer (madde 5). Saha muayenesinde izin verilen en büyük hata, 100 km/sa altındaki hızlar için ± 3 km/sa, üstündeki hızlar için ± yüzde 3'tür; bu değerlere uymayan donanım kullanımdan men edilir (madde 7). Bunlar cihazın muayenesindeki sınırlardır, sürücüye tanınan bir hata payı değildir.
EGM duyuruları ne söylüyor?
EGM'nin duyuruları tarihlidir ve güncel bir toplam vermez. Her duyuru kendi kapsamını yazar; rakamlar birbirine eklenmez. Kısaca, il listesi olmadan:
| Duyuru (sayfadaki tarih) | EGM'nin yazdığı kapsam | Denetimde kullanım |
|---|---|---|
| 02.04.2021 | Projenin ilk etabı: 12 hız koridoru | 1 Nisan 2021'den itibaren |
| 14.02.2022 | 6 ilde 26 sistem, toplam 1.451 km | 14 Şubat 2022'den itibaren |
| 06.07.2022 | 7 ilde 1.904 km; 12 ilde 2.778 km daha; toplam 4.682 km | 1.904 km "aktif olarak kullanılıyor", 2.778 km "kullanılmaya başlanıldı" |
| 06.10.2023 | 4 ilde 33 sistem, toplam 1.120 km | 1 Ekim 2023'ten itibaren |
| 24.07.2024 | 5 ilde 28 sistem, toplam 1.375 km | 25 Temmuz 2024'ten itibaren |
| 20.08.2025 | 5 ilde kurulum tamamlandı (uzunluk yazılmaz) | 22 Ağustos 2025'ten itibaren |
Her duyuru trafik işaret ve uyarı levhalarının yerleştirildiğini yazar; 2022 Şubat'tan sonraki dördü bunların sistemlerin öncesine, sürücüleri bilgilendirmek için konduğunu belirtir. Hiçbiri levhanın görünüşünü tarif etmez. Hangi illerin hangi duyuruda olduğunu şehirler arası radar ve hız koridorları yazısı 2023'e kadar tablo halinde verir; bugünkü sayıyı EGM Trafik Başkanlığının rota sayfası gösterir, kullanımı radar kontrol noktaları yazısında adım adım anlatılır. Sayfa güzergâhtaki hız koridoru sayısını verir ve verilerin 30 dakikada bir yenilendiğini yazar.
Ayrı bir kayıt otoyollarla ilgilidir. İçişleri Bakanlığının sitesinde dönemin İçişleri Bakanının kaleme aldığı 5 Mayıs 2020 tarihli bir makale, 2.155 km'lik otoyol ağında HGS/OGS ile giriş ve çıkış gişeleri arasının hız koridoru kabul edilerek ortalama hız tespitine geçildiğini yazar. Bugünkü durumu o sayfadan öğrenemeyiz; bu yazı otoyoldaki uygulamanın ayrıntısını yazmaz.
Hollanda ve Belçika'da aynı sistem
Hollanda'da bu sisteme trajectcontrole denir. Openbaar Ministerie (OM), hızın tek noktada değil iki ölçüm noktası arasındaki ortalamayla bulunduğunu ve sistemin haftanın yedi günü, günde 24 saat çalıştığını yazar. Bölümlere ayrılan sistemlerde ortalamanın hesaplandığı en kısa mesafe 200 metredir ve sürücü yalnızca en yüksek ihlal için tek bir ceza alır; OM'ye göre bu yüzden yolun tamamında sınıra uymak gerekir. Belçika'nın Flaman Bölgesi'nde yol idaresi AWV, trajectcontrole'un plaka tanımayla çalıştığını, haritasının yalnızca kendi kurduğu sistemleri gösterdiğini, polis bölgelerinin de kendi sistemlerini kurabildiğini ve örneğin geçici yol çalışmalarında kullanılabilen taşınabilir sistemler bulunduğunu yazar.
Radar uyarısı ve yasa
2918 sayılı Kanunun 51. maddesi, 12 Şubat 2026 tarihli ve 7574 sayılı Kanunla değiştirilen haliyle şunu söyler: "Hız sınırlarının aşılıp aşılmadığını tespit etmekte kullanılan cihazların yerini tespit veya sürücüyü ikaz eden her türlü cihazın imali, ithali ve araçlarda bulundurulması yasaktır." Metin telefon uygulamalarından açıkça söz etmez; bir uygulamanın bu yasağın kapsamına girip girmediği netleşmiş değildir. Türkiye'de radar uyarılarını kullanmak sürücünün sorumluluğundadır. Bu bir özettir, hukuki danışmanlık değildir.
BlitzBuddy hız koridorunda ne gösterir?
BlitzBuddy Türkiye'de, Hollanda'da ve Belçika'da ortalama hız koridorlarını gösterir; koridorda şimdiye kadarki ortalamanızı görürsünüz. Uyarılar sesle ve sesli anonsla gelir, ekran kapalıyken de, müzik ya da navigasyon uygulaması önde olsa da. Koridor verisi OpenStreetMap'ten, Lufop.net'ten ve kamuya açık resmî listelerden gelir; hız sınırları OpenStreetMap'ten gelir ve kayıtlı sınırın olmadığı yerde levha gösterilmez. BlitzBuddy ücretsizdir; reklam yok, abonelik yok. Uygulama iPhone için hazır, Android sürümü yakında geliyor.
Bu konudaki tüm yazılar için Radarlar konu sayfasına bakabilirsiniz.
Kaynaklar
- Hız İhlal Tespit Donanımları Muayene Yönetmeliği, mevzuat.gov.tr (Resmî Gazete 7/3/2017, sayı 30000)
- Karayolları Trafik Kanunu (2918), mevzuat.gov.tr (güncel birleştirilmiş metin)
- 7574 sayılı Karayolları Trafik Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, Resmî Gazete (27 Şubat 2026, sayı 33181)
- Karayolları Trafik Yönetmeliği, mevzuat.gov.tr (Resmî Gazete 18/7/1997, sayı 23053 mükerrer)
- Ankara İli Çevreyolları ile Ankara-Kırıkkale Gidiş/Geliş Güzergahında Toplam 12 Hız Koridoru Oluşturuldu, Emniyet Genel Müdürlüğü (02.04.2021)
- PTS-EDS Ortalama Hız İhlal Tespiti (14.02.2022), Emniyet Genel Müdürlüğü
- Hız İhlallerine Yönelik PTS-EDS Ortalama Hız İhlal Tespit Sistemleri Devrede, Emniyet Genel Müdürlüğü (06.07.2022)
- PTS-EDS Ortalama Hız İhlal Tespiti (06.10.2023), Emniyet Genel Müdürlüğü
- PTS-EDS Ortalama Hız İhlal Tespiti (24.07.2024), Emniyet Genel Müdürlüğü
- PTS-EDS Ortalama Hız İhlal Tespiti (20.08.2025), Emniyet Genel Müdürlüğü
- Trafikte Her Yıl Daha İyiye, İçişleri Bakanlığı (05.05.2020)
- İller Arası Radar ve Kontrol Noktası Uygulama Sayıları, EGM Trafik Başkanlığı
- Openbaar Ministerie: Trajectcontroles, Openbaar Ministerie (Felemenkçe)
- Agentschap Wegen en Verkeer: Trajectcontroles, Agentschap Wegen en Verkeer (Felemenkçe)
- Hız sınırı ve koridor verisi: © OpenStreetMap katkıda bulunanlar
Kaynaklar 16 Ekim 2026'da okundu.
Sık sorulan sorular
Hız koridoru ne demek?
Hızın tek bir noktada değil, bir yol kesiminin başı ile sonu arasında ortalama olarak denetlendiği kesim demektir. Resmî adı Ortalama Hız İhlal Tespit Sistemi; "hız koridoru" EGM'nin duyurularında kullandığı addır.
Ortalama hız tespiti nasıl hesaplanır?
Mesafe geçiş süresine bölünür. Örneğin 22 km'lik bir kesimi 11 dakikada geçen sürücünün ortalaması 120 km/sa olur. Bu bizim örnek hesabımızdır; okuduğumuz EGM duyuruları hesabın ayrıntısını vermez.
Hız koridorunda yavaşlayınca ceza düşer mi?
Buna güvenilemez. EGM kesimlerin kendi içinde bölümlere ayrılıp ayrılmadığını yazmaz; Hollanda'da bölümlü sistemlerde her bölüm ayrı hesaplanır ve en yüksek ihlal cezalandırılır. 2918 sayılı Kanunun 51. maddesi de sürücülerin hız sınırlarını aşmamak zorunda olduğunu yazar.
Hız koridoru cezası ne kadar?
2918 sayılı Kanunun 51. maddesi teknik cihazla ya da teknik usullerle tespit edilen hız ihlallerine aynı tutarları uygular; hız koridoru için ayrı bir tutar yazmaz. Yerleşim yeri dışında tutarlar 2.000 TL'den 30.000 TL'ye kadardır.
Hız koridorunun nerede olduğunu nereden öğrenirim?
EGM Trafik Başkanlığının İller Arası Radar ve Kontrol Noktası Uygulama Sayıları sayfası, seçtiğiniz güzergâhtaki hız koridoru sayısını gösterir. EGM'nin duyuruları, sürücüleri bilgilendirmek için trafik işaret ve uyarı levhaları yerleştirildiğini yazar.
